WIELKIE PRZEDSIĘWZIĘCIE DIECEZJI KALISKIEJ

Diecezja Kaliska jest Beneficjentem projektów unijnych, realizowanych dwóch etapach wspólnie z 24 podlegającymi jej parafiami.  Przedsięwzięcie stanowi największą inwestycję konserwatorską Diecezji Kaliskiej, a także największy pod względem ilości partnerów projekt w zakresie dziedzictwa kulturowego w historii realizacji ogólnokrajowych projektów unijnych w Polsce.

Łącznie w I i II Etapie projektu:

• pracom renowacyjnym poddawane są łącznie: 24 kościoły i ponad 160 zabytków.
• włączonych zostało ponad 160 osób, w tym 33 partnerów i 17 pracowni konserwatorskich.

Całkowita wartość dwóch etapów wynosi 22,5 mln zł z dofinansowaniem w wysokości ponad 19 mln zł z budżetu Unii Europejskiej, z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

 

I ETAP PROJEKTU

„Szlakiem zabytkowych kościołów obszaru Diecezji Kaliskiej – rewaloryzacja i konserwacja zabytków drewnianych celem ochrony dziedzictwa kulturowego oraz wzrostu atrakcyjności regionu”

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Oś priorytetowa VIII „Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury”

Działanie 8.1 „Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury”

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020.

Całkowita wartość projektu: 10 267 070,72 PLN

Dofinansowanie projektu z UE: 8 619 699,32 PLN

 

CELE REALIZACJI PROJEKTU

• Przeciwdziałanie degradacji zabytkowych kościołów oraz zabytków ruchomych stanowiących ich wyposażenie poprzez podjęcie prac konserwatorsko-renowacyjnych.
• Zwiększenie dostępności do zabytkowych obiektów dla turystów, lokalnej społeczności oraz osób z niepełnosprawnościami.
• Wzmocnienie funkcji kulturalnej, edukacyjnej i społecznej obiektów, jako miejsca organizacji wydarzeń zwiększających świadomość wartości dziedzictwa kulturowego wśród docelowych odbiorców oraz o charakterze integrującym lokalną społeczność.
• Wzrost atrakcyjności turystycznej regionu.

 

ZAKRES REALIZACJI PROJEKTU

Diecezja Kaliska może poszczycić się faktem, że na jej terenie znajduje się ponad 80 zabytkowych drewnianych kościołów. Na tle pozostałych diecezji to liczba wyróżniająca. Jeśli weźmie się pod uwagę dodatkowo kościoły murowane, których wyposażenie stanowią także obiekty drewniane, wówczas powstanie pokaźny zbiór niezwykle bogatych w formy i treści zabytków sakralnych. W tym kontekście działania podjęte w ramach projektu, stały się dla Diecezji Kaliskiej priorytetem.

I etap projektu obejmował prace przy blisko 100 obiektach drewnianych w 17 kościołach (drewnianych i murowanych). Spectrum działań przy zabytkach ruchomych i nieruchomych było bardzo szerokie. Pracami renowacyjnymi i konserwatorskimi objęto zabytki nieruchome (np. więźby dachowe, belki zrębowe czy sygnaturkami) jak i zabytki ruchome (np. ołtarze, obrazy, rzeźby, chrzcielnice, feretrony, konfesjonały, ambony i in.).

WKŁAD WŁASNY PARAFII ORAZ WSPARCIE FINANSOWE SAMORZĄDÓW LOKALNYCH

W realizacji projektu finansowo partycypowały parafie, których łączny wkład własny wyniósł blisko 1,2 mln zł oraz samorządy lokalne, które łącznie na renowację i konserwację drewnianych zabytków przekazały ponad 340 000 zł.

• Samorząd Województwa Wielkopolskiego,
• Miasto Kalisz,
• Powiat Kaliski,
• Powiat Pleszewski,
• Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce,
• Gmina i Miasto Dobrzyca,
• Gmina i Miasto Międzybórz,
• Miasto Byczyna.

 

REALIZACJA PROJEKTU

W realizacji projektu uczestniczył szereg osób i podmiotów, w tym przede wszystkim:

• Proboszczowie poszczególnych parafii,
• pracownicy Wojewódzkich Urzędów Ochrony Zabytków z Kalisza, Sieradza, Opola i Wrocławia.
• DC CENTRUM spółka z o.o. z Poznania, odpowiedzialna za przygotowanie dokumentacji projektowej, proces pozyskania środków z MKiDN oraz koordynację merytoryczną i finansową projektu.
• Instytut Technologii i Konserwacji Zabytków spółka z o.o. – generalny wykonawca prac konserwatorskich oraz robót budowlanych. 

 

DZIAŁANIA PROMOCYJNE, EDUKACYJNE I KULTURALNE

Pełne kodów i symboliki zabytki sakralne dla odbiorcy nie posiadającego przygotowania merytorycznego są niezrozumiałe. Działania promocyjne związane z projektem zakładały opracowanie klucza do ich interpretacji. W szczególny sposób zwrócono uwagę na: twórców drewnianych dzieł (zarówno wybitnych artystów, jak i rzeźbiarzy ludowych), wiernych, dla których dzieła sacrum stały się pośrednikiem modlitw i próśb, a także świadkiem ich ważnych sytuacji życiowych.

W ramach realizacji projektu przygotowywane są materiały promocyjne. Należą do nich m. in:

• przewodnik turystyczny prezentujący obiekty sakralne, które można zobaczyć w kościele. Zwrócono w nim uwagę na różnego rodzaju zabytki, pełniące określone funkcje użyteczne i symboliczne, ale także i te wyróżniające się nietypowością, oryginalnością, niepowtarzalnością.
• strona internetowa, która zostanie uruchomiona na zakończenie projektu wraz z funkcją wirtualnego zwiedzania kościołów. Dzięki temu umożliwiony zostanie zdalny dostęp do zabytków wszystkim zainteresowanym, a w szczególności tym, którzy mają ograniczone możliwości podróżowania.

Materiały promocyjne opatrzone są logotypem z wizerunkiem św. Józefa. Jest on patronem Diecezji Kaliskiej, a przede wszystkim patronem rzemieślników, również tych, dla których warsztatem pracy jest drewno – stolarzy i cieśli. Jego atrybutami są: deska i kątownik. Św. Józef to patron idealnie pasujący do idei promocji drewnianych zabytków.

Po zakończeniu projektu planowana jest budowa nowej oferty edukacyjnej i kulturalnej, która umożliwi docelowym odbiorcom bliski kontakt z zabytkiem. Do planowanych przedsięwzięć należą:

• festiwal w postaci cyklu koncertów prezentujących organy, ich potencjał muzyczny i wizualny. W wielu kościołach znajdują się instrumenty zaskakujące swoim dźwiękiem i piękną obudową.
• dzień z zabytkiem, podczas którego kościoły otworzą swoje podwoje dla szerokiego grona zwiedzających. Podczas wydarzenia będzie można zapoznać się z funkcją, symboliką poszczególnych obiektów stanowiących wyposażenie kościołów.